А.И. Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығындағы орақ науқаны — тек егін жинау емес. Бұл — жыл бойы жалғасатын ауқымды ғылыми жұмыстың маңызды кезеңі.
Мұндағы әр гектардың артында селекция, сынақтар мен ұзақ жылдар бойы жүргізілген бақылаулар тұр. Орталық отандық сорттардың оригинаторы және элиталық тұқым өндіруші болып табылады. Дәл осы жерде болашақ өнімнің жолы басталады — жаңа сортты жасаудан бастап, оны көбейтуге және өндіріске енгізуге дейін. Биылғы маусым Солтүстік Қазақстан үшін ылғал тапшылығы мен жоғары температура жағдайында өнімділігін сақтай алатын сорттардың қаншалықты маңызды екенін тағы бір көрсетті. Сондықтан Орталық ғалымдарының негізгі бағыттарының бірі — өнімділік, астық сапасы және қолайсыз жағдайларға төзімділікті үйлестіру. Осындай селекциялық жұмыстардың нәтижелерінің бірі — жаздық жұмсақ бидайдың «Таймас» сорты.
«Таймас» — орташа мерзімде пісетін, құрғақшылық пен жатып қалуға төзімді, қоңыр тат ауруына төзімділігімен ерекшеленетін сорт. Сынақтар барысында ол жоғары өнімділігін көрсетеді. Дән құрамындағы ақуыз мөлшері шамамен 15–16%, шикі клейковина мөлшері 32%-дан жоғары. Алайда жақсы сортты тек жасап шығару жеткіліксіз. Оны сақтау, көбейту және шаруашылықтарды сапалы тұқым материалымен қамтамасыз ету қажет. Сондықтан Орталықта өндірістік егістіктермен қатар бірінші жылғы көбейту питомниктерінде — ПР-1 жұмыстар жүргізіледі. Мұнда одан әрі тұқым шаруашылығы мен болашақ өнімнің негізі қаланады. Орақ науқаны маусым нәтижесін көруге мүмкіндік береді. Бірақ жұмыс мұнымен аяқталмайды. Егістіктен кейін өнім бағаланып, талдаудан өтеді. Селекционерлер, тұқым шаруашылығы мамандары, агрономдар мен зертхана қызметкерлері өнімділікті, астық сапасын, өсімдіктердің төзімділігін және басқа да маңызды белгілерді зерттейді. Алынған мәліметтер келесі кезеңнің негізіне айналады — қолданыстағы сорттарды жетілдіру және одан да өнімді, сапалы әрі өңірдің климаттық жағдайларына бейімделген жаңа сорттарды жасау. Осылайша, жыл сайын ғылым нақты егістік нәтижесіне айналады. А.И. Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы. Сорттар жасаймыз. Тұқым өндіреміз. Болашақ өнім үшін еңбек етеміз!скачать dle 12.0
